สัตว์พาหะเป็นหนึ่งในปัญหาที่มักพบบ่อย ในโรงงานอาหาร หรือร้านอาหาร การกำจัดสัตว์พาหะ หรือ pest control ไม่ใช่แค่การกำจัดแมลงหรือหนูเป็นครั้ง ๆ แต่คือการควบคุม สัตว์พาหะ (Pest Control System) ให้สอดคล้องกับมาตรฐานความปลอดภัยอาหาร เช่น GMP, GHP, HACCP

            หลายโรงงานและร้านอาหารที่เราดูแล พบปัญหาคล้ายกัน คือ แม้จะมีผู้ให้บริการกำจัดสัตว์พาหะอยู่แล้ว แต่ยังคงพบว่า

            •มีสัตว์พาหะในพื้นที่ผลิต

            •ถูก auditor ให้ความเห็นเรื่องความเสี่ยงสัตว์พาหะ

            •เจอร่องรอย เช่น มูล รอยกัดแทะ หรือซาก

            คำถามคือ ทำไมยังมีสัตว์พาหะ ทั้งที่มีบริการ pest control อยู่แล้ว?

ปัญหาที่มักเกิดขึ้นในโรงงานอาหาร

            จากประสบการณ์ของทีมงานที่ให้บริการ pest control สำหรับโรงงานอาหารและร้านอาหาร สาเหตุหลักมักไม่ใช่เกิดจากการไม่กำจัด แต่เป็นเพราะยังมีจุดเสี่ยงที่ไม่ได้ถูกควบคุมอย่างเป็นระบบ และที่สำคัญคือ ในบางปัญหา เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นในภายหลัง และถูกละเลย

จุดเสี่ยงสัตว์พาหะที่โรงงานและร้านอาหารควรตรวจสอบ

            1.ประตูและจุดเข้าออก

            ประตูและจุดเข้าออกถือเป็นช่องทางหลักที่สัตว์พาหะสามารถเล็ดลอดเข้าสู่พื้นที่ผลิตได้ ทั้งหนูและแมลง โดยเฉพาะในกรณีที่มีช่องว่างใต้ประตู การเปิดม่านริ้วค้างไว้ หรือซีลขอบประตูที่เริ่มเสื่อมสภาพ

            ปัญหาเหล่านี้อาจดูเล็กน้อยในช่วงแรก แต่ในหลายกรณีมักเป็นจุดที่ถูกตรวจพบใน audit และกลายเป็นสาเหตุของการปนเปื้อนโดยไม่รู้ตัว

            แนวทางลดความเสี่ยง ควรมีการตรวจสอบสภาพประตูและอุปกรณ์อย่างสม่ำเสมอ รวมถึงการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน เช่น เปลี่ยนซีลที่เสื่อม หรือแก้ไขช่องว่างที่เกิดขึ้น

            ในบางพื้นที่ อาจพิจารณาปรับปรุงโครงสร้างเพิ่มเติม เช่น การใช้ประตูเปิด-ปิดอัตโนมัติแทนม่านริ้ว หรือการติดตั้งระบบ interlock เพื่อควบคุมการเข้าออกให้เป็นไปตามขั้นตอน และลดโอกาสที่สัตว์พาหะจะเข้าสู่พื้นที่ผลิต

            2.โซนรับวัตถุดิบ / ขั้นตอน loading

            พื้นที่รับวัตถุดิบหรือจุดโหลดสินค้า เป็นอีกหนึ่งจุดเสี่ยงสำคัญที่สัตว์พาหะสามารถเข้ามาพร้อมกับสินค้าได้ โดยเฉพาะในกรณีที่มีการเปิดพื้นที่ทิ้งไว้ หรือไม่มีการควบคุมการเข้าออกอย่างเหมาะสม

            นอกจากนี้ บรรจุภัณฑ์ พาเลท หรือกล่องสินค้า อาจมีสัตว์พาหะแฝงมาจากภายนอกโดยไม่รู้ตัว ทำให้กลายเป็นจุดเริ่มต้นของปัญหาภายในโรงงาน

            แนวทางลดความเสี่ยง ควรมีการกำหนดขั้นตอนตรวจสอบวัตถุดิบก่อนนำเข้า จัดระเบียบพื้นที่ให้สะอาด และลดระยะเวลาการเปิดพื้นที่ให้น้อยที่สุด รวมถึงอาจพิจารณาแยกโซนรับสินค้าออกจากพื้นที่ผลิตอย่างชัดเจน และขั้นตอนการทำความสะอาดบรรจุภัณฑ์ภายนอกก่อนรับเข้า

            3.พื้นที่เก็บวัตถุดิบ

            พื้นที่เก็บวัตถุดิบเป็นแหล่งอาหารโดยตรงของสัตว์พาหะ หากมีการจัดเก็บไม่เหมาะสม จะเพิ่มโอกาสในการเข้ามาอาศัยและแพร่พันธุ์

            ปัญหาที่มักพบบ่อยในจุดนี้ เช่น การวางวัตถุดิบชิดผนังหรือพื้นเกินไป ภาชนะปิดไม่สนิท หรือมีเศษวัตถุดิบตกค้างในพื้นที่ ทำให้ล่อสัตว์พาหะเข้ามา

            แนวทางลดความเสี่ยง ควรจัดเก็บวัตถุดิบให้ยกสูงจากพื้น มีระยะห่างจากผนัง ใช้ภาชนะปิดมิดชิด และทำความสะอาดพื้นที่อย่างสม่ำเสมอ รวมถึงตรวจสอบรอยต่อ รูเปิด เพื่อป้องกันการเข้าออกของสัตว์พาหะ

            4.ระบบระบายอากาศ

            ช่องระบายอากาศหรือช่องเปิดต่าง ๆ อาจเป็นทางเข้าของแมลงบิน หากไม่มีการป้องกันที่เหมาะสม

            ปัญหาที่พบได้ เช่น ไม่มีตะแกรงกันแมลง หรืออุปกรณ์ป้องกันชำรุด ทำให้สัตว์พาหะสามารถเข้ามาได้โดยไม่ถูกควบคุม

            แนวทางลดความเสี่ยง ควรติดตั้งอุปกรณ์ป้องกัน เช่น ตะแกรงหรือแผ่นกรอง และตรวจสอบสภาพการใช้งานอย่างสม่ำเสมอ

            5.พื้นที่ขยะ

            พื้นที่จัดเก็บขยะเป็นแหล่งดึงดูดสัตว์พาหะโดยตรง ทั้งหนูและแมลง เนื่องจากมีแหล่งอาหารและความชื้น

            ปัญหาที่พบบ่อย เช่น ถังขยะเปิดทิ้งไว้ ไม่มีฝาปิด หรือไม่ได้ทำความสะอาดตามรอบที่กำหนด

            แนวทางลดความเสี่ยง ควรใช้ภาชนะที่มีฝาปิดมิดชิด จัดการขยะอย่างสม่ำเสมอ และแยกพื้นที่ขยะออกจากโซนผลิตอย่างชัดเจน รวมถึงจัดผู้รับผิดชอบในการดูแล

            6.น้ำขัง / ท่อรั่ว / โครงสร้างสึกกร่อน

            น้ำขังหรือความชื้นจากท่อรั่ว เป็นปัจจัยสำคัญที่ดึงดูดสัตว์พาหะหลายชนิด รวมถึงเป็นสัญญาณของการเสื่อมสภาพของโครงสร้าง

            ในหลายโรงงาน จุดเหล่านี้มักถูกมองข้ามในช่วงแรก หรืออาจไม่พบในช่วงแรก แต่เมื่อเวลาผ่านไป โครงสร้างเกิดการเสื่อมสภาพ อาจทำให้เกิดเป็นจุดเสี่ยงที่ชัดเจน

            แนวทางลดความเสี่ยง ควรตรวจสอบระบบท่อและพื้นผิวอย่างสม่ำเสมอ ซ่อมแซมทันทีเมื่อพบปัญหา และออกแบบให้ไม่มีน้ำขังสะสม และรูเปิดที่ไม่พึงประสงค์สู่ภายนอก ที่อาจเป็นทางเข้าของสัตว์พาหะ

            7.พื้นที่รอบอาคาร

            พื้นที่ภายนอก เช่น พุ่มไม้ ต้นไม้ หรือแหล่งน้ำรอบอาคาร มีผลโดยตรงต่อการเข้ามาของสัตว์พาหะ ซึ่งในบางครั้ง โรงงานไม่มีปัญหานี้ในช่วงแรก แต่เมื่อเวลาผ่านไป ต้นไม้เติบโตหรือพื้นที่เปลี่ยนแปลง ทำให้สัตว์พาหะเริ่มเข้ามาใกล้อาคารมากขึ้น จึงควรดูแลภูมิทัศน์รอบอาคารอย่างสม่ำเสมอ เช่น ตัดแต่งต้นไม้ ไม่ให้ชิดอาคาร และหลีกเลี่ยงแหล่งน้ำขังใกล้ตัวอาคาร เป็นต้น

คำถามที่พบบ่อยในการกำจัดสัตว์พาหะ

Q: ทำไมใช้บริการกำจัดสัตว์พาหะแล้ว แต่ยังไม่จบ?

A: เพราะ pest control ที่ได้ผลจริง ต้องเป็นระบบ ไม่ใช่แค่การฉีดยาฆ่าแมลงเพียงอย่างเดียว

สิ่งที่ควรมี:

      •การสำรวจและประเมินความเสี่ยง (Risk Assessment)

      •การวางจุด monitoring และตรวจเช็ค

      •การวิเคราะห์แนวโน้ม (trend)

      •การแก้ไขที่ต้นเหตุ ไม่ใช่แค่ปลายเหตุ

            โรงงานที่ขาดขั้นตอนเหล่านี้ มักจะเจอปัญหาเดิมซ้ำ และไม่หายขาด ดังนั้น การควบคุมสัตว์พาหะในโรงงานอาหารและร้านอาหาร ไม่ใช่แค่การกำจัดเมื่อพบปัญหา

แต่ต้อง:

      •ปิดจุดเสี่ยง

      •ปรับสภาพแวดล้อม

      •และมีระบบติดตามอย่างต่อเนื่อง

Q: บริการของเรา เหมาะกับใครบ้าง?

A: บริการของบริษัท อิโตะ (ไทยแลนด์) จำกัด เหมาะกับ:

      •โรงงานอาหาร

      •โรงงานยา / เครื่องสำอาง

      •ร้านอาหาร / ครัวกลาง

      •ธุรกิจที่ต้องผ่าน GMP, HACCP, Audit

Q: เรามีบริการอะไรบ้าง?

A: บริษัท อิโตะ (ไทยแลนด์) จำกัด มีบริการให้คำปรึกษาและช่วยควบคุมสัตว์พาหะ

หากคุณกำลังมองหา:

      •บริษัท pest control สำหรับโรงงานอาหารหรือร้านอาหาร

      •บริการกำจัดหนู หรือสัตว์พาหะในโรงงาน

      •ผู้ช่วยเตรียมระบบให้พร้อมสำหรับ GMP / HACCP audit

            ทีมงานของเรามีประสบการณ์ในการให้บริการ pest control สำหรับโรงงานอาหารและร้านอาหาร โดยเน้นการแก้ปัญหาทั้งระบบไม่ใช่แค่การกำจัดเฉพาะจุด รวมถึงจัดทำเอกสารให้พร้อมสำหรับการตรวจสอบ

เราสามารถช่วย:

      •สำรวจและวิเคราะห์จุดเสี่ยงหน้างาน

      •ออกแบบระบบกำจัดสัตว์พาหะให้เหมาะกับแต่ละโรงงาน

      •ดำเนินการตามมาตรฐาน GMP / HACCP

      •จัดทำรายงานรองรับการ audit

            หากต้องการให้ช่วยประเมินหน้างาน หรือออกแบบระบบ pest control ให้เหมาะกับธุรกิจของคุณ
สามารถติดต่อเราเพื่อขอคำปรึกษาได้ที่นี่