ภาวะโลกเดือด (global boiling) คืออะไร?

            ก่อนหน้านี้เรามักคุ้นเคยกับคำว่าภาวะโลกร้อน ที่หมายถึงสถานการณ์ที่อุณหภูมิของโลกเพิ่มสูงขึ้น แต่ในปัจจุบัน นอกจากอุณหภูมิที่เพิ่มขึ้นนั้น ยังมีปรากฏการณ์คลื่นความร้อน และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคมในแง่มุมต่าง ๆ ทำให้ António Guterres จากองค์การสหประชาชาติ ได้กล่าวว่า “ยุคสมัยของภาวะโลกร้อนได้จบลง และยุคสมัยของภาวะโลกเดือดกำลังมาถึง” [1] เพื่อทำให้ทั่วโลกตระหนักถึงการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม ที่ทวีความรุนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ

ภาวะโลกเดือดส่งผลอย่างไรกับอุตสาหกรรมอาหาร?

            การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ นอกจากจะเกิดความแปรปรวนของอุณหภูมิแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อส่วนอื่น ๆด้วย เช่น การเกิดภาวะที่น้ำแล้งหรือน้ำท่วมมากกว่าปกติ สภาวะแห้งแล้งในป่า ที่อาจทำให้ป่าติดไฟ และไหม้รุนแรงขึ้น รวมไปถึงการเกิดอุทกภัย และลมพายุอีกด้วย ในส่วนของอุตสาหกรรมอาหาร ส่วนสำคัญที่ได้ผลกระทบคือการผลิตวัตถุดิบเพื่อป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิตอาหาร

            •การเกษตร

            อุณหภูมิที่มีการเปลี่ยนแปลง รวมไปถึงการเกิดคลื่นความร้อน การแปรปรวนของฤดูกาลและปริมาณน้ำฝน ล้วนส่งผลต่อการเจริญเติบโต และการออกผลของพืช ทำให้ในหลาย ๆ ครั้ง เรามักได้ข่าวการขาดแคลนพืชผักบางชนิด เนื่องจากพืชเกิดความเครียดจากความร้อนและแห้งแล้ง ทำให้ไม่สามารถออกผลผลิตได้เท่าที่ควร หรือแม้แต่เกิดอาการขาดน้ำจนแห้งตาย รวมไปถึงวัชพืชและโรคพืช ที่อาจไม่เคยระบาดในท้องถิ่นนั้น ๆ เกิดการระบาดมากขึ้นเนื่องจากอากาศที่อุ่นมากยิ่งขึ้น ในทางตรงกันข้าม บางพื้นที่ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ กลับทำให้เกิดพายุและน้ำท่วมมากและนานกว่าปกติ ทำให้เกิดความเสียหายต่อพืชผลได้เช่นเดียวกัน

            นอกจากนี้ ภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลง ยังส่งผลต่อพฤติกรรมของสัตว์ เช่น วงจรชีวิตของผึ้งและแมลงที่ทำหน้าที่ผสมเกสร เกิดการตาย การย้ายถิ่น หรือมีประสิทธิภาพในการผสมเกสรที่ต่ำลง ทำให้ส่งผลต่อผลผลิตจากพืชเช่นเดียวกัน

            •ปศุสัตว์

            คลื่นความร้อน ภาวะน้ำแล้ง หรือภาวะน้ำท่วม ล้วนส่งผลต่อความเครียดและการอยู่รอดของปศุสัตว์ รวมไปถึงการผลิตอาหารสัตว์ที่เชื่อมโยงกับภาคการเกษตรด้วย นอกจากนี้ อุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงอาจส่งผลให้เกิดโรคระบาดในสัตว์ ที่อาจไม่เคยระบาดในบริเวณนั้น หรือการกลายพันธุ์ของโรค อันเนื่องมาจากสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงด้วย [2]

            •การประมง

            สภาวะอุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงส่งผลต่อสัตว์น้ำเช่นเดียวกัน ภาวะน้ำท่วมและน้ำแล้งที่เกิดขึ้นทำให้สมดุลน้ำจืดและน้ำเค็มมีการเปลี่ยนแปลง อุณหภูมิที่เปลี่ยนไป ทำให้เกิดความแปรปรวนของกระแสน้ำอุ่นน้ำเย็น รวมไปถึงการละลายของธารน้ำแข็ง ซึ่งสิ่งเหล่านี้ ส่งผลต่อพฤติกรรมและการมีชีวิตรอดของสัตว์น้ำ

            นอกจากนี้ยังพบปัญหาการสูญเสียถิ่นที่อยู่ของสัตว์ทะเล เช่น แนวปะการัง ที่เกิดการฟอกขาวตายเนื่องจากอุณหภูมิที่สูงขึ้น [3] การสูญเสียอาหารของสัตว์ทะเล เช่น หญ้าทะเล พืชทะเลต่าง ๆ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ และสมดุลของก๊าซในทะเล และการถูกบดบังแสงด้วย Algal bloom [4] (การเจริญเติบโตมากจนผิดปกติของสาหร่ายบางชนิดเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ)

            นอกจากในส่วนของวัตถุดิบแล้ว อุณหภูมิที่แปรปรวนหรือสูงขึ้น ก็อาจส่งผลต่ออายุการเก็บและความปลอดภัยในอาหารด้วย เนื่องจากจุลินทรีย์อาจมีพฤติกรรมที่แตกต่างไป หรือมีการกลายพันธุ์เกิดขึ้น นอกจากนี้ ภัยพิบัติต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ ก็ส่งผลต่อการขาดแคลนทรัพยากรสำหรับการผลิต ไม่ว่าจะเป็น น้ำ พลังงาน เชื้อเพลิง รวมไปถึงปัญหาการขนส่งสินค้า (เช่น เกิดน้ำท่วม) อีกด้วย

            ดังนั้นแล้ว ประเด็นเรื่องความยั่งยืน (sustainability) จึงมีส่วนสำคัญอย่างมาก ในการช่วยชะลอการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศที่เกิดขึ้น เช่น การลดขยะและคาร์บอนฟุตพรินท์ ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนสามารถมีส่วนร่วมช่วยกัน ทำให้เกิดความยั่งยืนได้

            ทางอิโตะ (ไทยแลนด์) ขอเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนความยั่งยืนและความปลอดภัยในอุตสาหกรรมอาหารประเทศไทย

เอกสารอ้างอิง

1.https://www.washingtonpost.com/climate-environment/2023/07/29/un-what-is-global-boiling/

2.https://www.downtoearth.org.in/news/climate-change/climate-change-is-making-livestock-susceptible-to-diseases-here-is-how-85882

3.https://www.worldwildlife.org/pages/everything-you-need-to-know-about-coral-bleaching-and-how-we-can-stop-it#:~:text=The%20leading%20cause%20of%20coral,pollution%2C%20or%20too%20much%20sunlight.

4.https://www.epa.gov/habs/climate-change-and-freshwater-harmful-algal-blooms